Spaniel pups - Maud Earl
© copyright Ria Hörter 2016 - Do not use or reproduce anything without written permission. This website was first launched in 2007. Pride Webdesign - Ruut Tilstra
Ria Hörter
Dog Writer and Contributing Editor of Dog Magazines

CHODSKY PES

Het verlenen van een nationale erkenning is geen dagelijks werk bij de Raad van Beheer. Dat hierbij de hoogste zorgvuldigheid in acht wordt genomen, is logisch. Immers, de honden van zo’n voor Nederland nieuw ras ‘draaien’ daarna volledig mee in de activiteiten en reglementen, in de rechten en plichten. Voor wat betreft het eerste ras in het rijtje van zes (zie kader) hebben we te maken met een zeer oud type hond. Het is al bekend in de middeleeuwen maar wordt eeuwen daarna, in 1984, erkend door de Tsjechische Kennel Club. De Chodský Pes is in het land van herkomst weliswaar geen ras dat in de top tien staat maar is, zeker in West en Noord Bohemen, geen onbekende verschijning.
1. Americain Hairless Terrier 2. Barbado de Terceira 3. Biewer Terrier 4. Bucovina 5. Cão de Gado de Transmontano 6. Chodsky Pes 7. Deens-Zweedse boerderijhond 8. Estoonse Brak 9. Miniatuur Australian Shepherd 10. Poolse Jachtspaniel 11. Vostochno-Evropeyskaya Ovcharka 12. Yakutskaya Laika
Mocht u geïnteresseerd zijn in het publiceren van één van deze artikelen, inclusief illustraties en foto's dan kunt u contact met mij opnemen. E-mail: horter@tiscali.nl Deze artikelen zijn beschikbaar in het Nederlands.
Engels
Page Up
Nederlands

BARBADO DA TERCEIRA

‘EILANDHONDEN’ De Spaanse en Portugese eilanden in de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee kennen diverse hondenrassen wiens oorsprong op het vasteland van Europa ligt. Schilderijen uit de 17de en 18de eeuw laten types zien die een duidelijke link hebben met honden die nu op de eilanden voorkomen. Niet verwonderlijk want naar alle koloniën hebben kolonisten in de loop der eeuwen eigen honden meegebracht, die zich met elkaar of met locale honden vermengen en waaruit uiteindelijk nieuwe hondenrassen ontstaan. Gezien het uiterlijk van de Barbado da Terceira een middelgrote, langharige waak- en drijfhond met een baard worden de grote Griffons en de Barbet als mogelijke voorvaderen genoemd. De Barbado van nu is echter veel meer gericht op het hoeden en drijven van vee dan op de jacht. ‘LAAGBIJTEND’ EN ‘HOOGBIJTEND’ De Barbado zou ook direct afkomstig kunnen zijn van oude middelgrote, langharige hoeders van vee, die in de 16de en 17de eeuw in geheel Europa voorkomen. Het is speculeren want deze theorie wordt niet ondersteund door oude documenten of afbeeldingen. Omdat de Azoren in de 16de en 17de eeuw onder Spaans bewind staan, komen er behalve Portugese ook Spaanse honden naar Terceira. Met zijn wendbare lichaam drijft de Barbado het vee; onwillig (melk)vee wordt lichtjes in de hak gecorrigeerd (‘laagbijtend’); wilde runderen maken kennis met een ‘hoogbijtende’ Terceira. Behalve voor het drijven van runderen wordt de Barbado ook voor het hoeden van schapen en geiten gebruikt. Op Terceira is het hoeden van vee nog gebruikelijk. De Barbado is nu o.a. aanwezig in Portugal, Oostenrijk, Finland, Frankrijk, de VS en Nederland. De rasstandaard is te lezen op: http://www.aradik.net/barbado/standard.html

Als hondenras door de Raad van Beheer

erkend

De Raad van Beheer op Kynologisch Gebied erkent met enige regelmaat nieuwe hondenrassen. Dat betekent dat deze honden ook in Nederland kunnen meedoen aan alle activiteiten die door of vanwege de Raad van Beheer worden georganiseerd. In deze artikelen maken we kennis met die hondenrassen die tot voor kort in Nederland (vrij) onbekend waren.
Cão de Gado de Transmontano

MINIATURE AUSTRALIAN SHEPHERD

EUROPESE IMMIGRANTEN Aan de basis van de Miniatuur American (Australian) Shepherd staat natuurlijk de ‘gewone’ Australian Shepherd, die begint bij Europese immigranten, die naar Australië emigreren en hun herdershonden meenemen. Zo brengen Engelse en Schotse immigranten boeren en schapenfokkers - hun Collie type honden mee, die onder andere met de Dingo worden gekruist. Ruim 200 jaar geleden weet men al hoe belangrijk de Collie types zijn: In A General History of Quadrupeds (1811) van Thomas Bewick wordt deze herdershond beschreven als ‘… A trusty and useful servant to the farmer and grazier.’ De geschiedenis van de Australische herdershonden is te lezen op: https://riahorter.com/dogs-downunder- australische-rassen.htm SELECTEREN De snelste weg om te komen tot een kleinere variant van een hondenras is het fokken met uitsluitend kleine exemplaren binnen het bestand. Maar ook al is de geschiedenis van de ‘Mini-Aussie’ pas zo’n kleine zestig jaar oud, toch bestaan er verschillende lezingen over het begin. Waar men het wel over eens is, is dat de geschiedenis begint in de jaren zestig van de vorige eeuw en daarbij worden twee namen genoemd: Sandy Travis en Doris Cordova.

CÃO DE GADO DE TRANSMONTANO

De naam van het ras geeft aan waar zijn oorsprong ligt: Trãs-os- Montes Over de bergen. Dat is het armste en meest onherbergzame gebied in Portugal met woeste natuur, middeleeuwse dorpjes en historische steden. Samen met de eerste bewoners van het Iberisch schiereiland komt deze bewaker mee met de herders en hun kuddes. Waar herders zijn, zijn kuddes en waar de kuddes zijn is hun bewaker, de Cão de Gad Transmontano. En wolven, dit tot op vandaag de dag. In Portugal wordt de Cão de Gado Transmontano in 2004 nationaal erkend. Tot op heden wordt zijn Portugese naam gebruikt; Portugese Mastiff kan een alternatief zijn.

PRAZSKÝ KRYSAR ÍK

Het Op het eerste gezicht lijkt dit kittige hondje op een Duitse Dwergpinscher, een Manchester Terrier of Engelse Toy Terrier. Het schijnt in de middeleeuwen al een echt ras te zijn geweest, dat aanwezig is in de koninklijke paleizen van midden Europa. Het tweede deel van zijn naam - rattenvanger of rattler - geeft aan dat hij populair is in een omgeving waar ratten zijn. In dit geval zijn dat keukens en liefst die waarin wordt gemorst en niet al te goed wordt schoongemaakt. Dat immers trekt ratten aan en deze rattenvanger doet niets liever dan vangen en hen doden; muizen vangt hij ook. Een nuttig beestje dus. Zijn naam geeft misschien de indruk dat hij alleen in Praag voorkomt, maar de Pražský Krysarˇ ík wordt ook daarbuiten gewaardeerd, zowelin de steden als op het platteland.

VOSTOCHNO-EVROPEYSKAYA OVCHARKA

Het De Nederlandse vertaling van Vostochno-Evropeyskaya Ovcharka luidt Oost-Europese Herdershond, niet te verwarren met een andere nieuweling, de Boheemse Herdershond. De VEO is eerst en vooral een onafhankelijke waakhond. En ook al doet zijn naam anders vermoeden, een herdershond in de zin van kuddebewaker of -drijver is hij nooit geweest. Dit in tegenstelling tot de Duitse Herder. In het eerste kwart van de vorige eeuw zijn ze gefokt voor gebruik bij het Sovjetleger, de grenstroepen, de politie, enz. Niet alleen bij de Franse revolutie in 1795, maar ook bij de Russische in 1917 is het fokken en bezitten van (buitenlandse) rashonden in d strijd met de politieke moraal. Dit omdat het wordt geassocieerd met adel, rijkdom en aristocratie en dat zijn precies de doelen waarop Vrijheid, Gelijkheid, Broederschap en het Communisme hun pijlen richten. Hondenrassen die het predicaat ‘bourgeois’ krijgen, zoals in Rusland de Barzoi en de Bolonka Zwetna, worden als ‘nutteloos’ betiteld. Eén van de gevolgen van de Russische revolutie is het vrijwel verdwijnen van de rashondenfokkerij.

POOLSE JACHTSPANIEL

Het De Nederlandse vertaling van Vostochno-Evropeyskaya Ovcharka luidt Oost-Europese Herdershond, niet te verwarren met een andere nieuweling, de Boheemse Herdershond. De VEO is eerst en vooral een onafhankelijke waakhond. En ook al doet zijn naam anders vermoeden, een herdershond in de zin van kuddebewaker of -drijver is hij nooit geweest. Dit in tegenstelling tot de Duitse Herder. In het eerste kwart van de vorige eeuw zijn ze gefokt voor gebruik bij het Sovjetleger, de grenstroepen, de politie, enz. Niet alleen bij de Franse revolutie in 1795, maar ook bij de Russische in 1917 is het fokken en bezitten van (buitenlandse) rashonden in d strijd met de politieke moraal. Dit omdat het wordt geassocieerd met adel, rijkdom en aristocratie en dat zijn precies de doelen waarop Vrijheid, Gelijkheid, Broederschap en het Communisme hun pijlen richten. Hondenrassen die het predicaat ‘bourgeois’ krijgen, zoals in Rusland de Barzoi en de Bolonka Zwetna, worden als ‘nutteloos’ betiteld. Eén van de gevolgen van de Russische revolutie is het vrijwel verdwijnen van de rashondenfokkerij.

BUCOVINA

In ONZE HOND van september 2010 worden twee nieuwe, door de FCI (voorlopig) erkende, hondenrassen aan de lezers voorgesteld: de Cioba ˘nesc Românesc Carpatin en de Cioba ˘nesc Românesc Mioritic. Er wordt in dit artikel echter nog een derde type genoemd, namelijk de Cioba ˘nesc Românesc de Bucovina. Bij mijn ontmoeting met de Roemeense keurmeester Dr. Christian Vantu verzekert deze mij dat . 'de Bucovina snel ook (voorlopig) erkend gaat worden door de FCI. Dat is een kwestie van tijd', zegt hij. De mij toegemeten ruimte voor dit artikel over dit nieuw erkende hondenras is niet voldoende om de historie van de Roemeense herdershonden uitvoerig te verhalen. Echter, het artikel in ONZE HOND uit 2010 kan op internet worden gelezen. Het geeft een ruime indruk van het ontstaan van de twee dan erkende Roemeense herdershonden: https://riahorter.com/index_ htm_files/n%20Ciobanesc%20Romanesc.pdf In bovenstaand artikel wordt ook de Corb genoemd, als zijnde een 'zwarte Carpatin'. Dat is onjuist, want de Carpatin is het vierde nationaal erkende Roemeense herdershonden ras. Net als de Bucovina, is de Corb een molosser type. In 2009 wordt de Bucovina inderdaad door de FCI voorlopig erkend; de definitieve erkenning voor de Carpatin en de Mioritic volgt in 2015; de Bucovina wordt in 2019 definitief erkend.

DEENS-ZWEEDSE BOERDERIJHOND

HOp de Deense, Zuid-Zweedse en Noord-Duitse boerderijen is dit type boerenhondje al eeuwen aanwezig, zo ook in de Baltische landen. Het zijn nuttige dieren, want ze zijn doeltreffende vernietigers van klein ongedierte. Het houdt de vos uit het kippenhok en vreemden van het erf. Men gaat er van uit dat hun voorvaderen kruisingen zijn tussen Pinschers en Foxterriërs. Mentaal en fysiek lijken ze het meest op de Foxterriër en de Terrier Brasileiro, maar dan met een gematigder temperament. Hun ouderdom varieert van ‘enkele honderden jaren’ tot ‘uit de tijd van de Vikingen’. Ze zouden al op afbeeldingen uit de vijftiende eeuw voorkomen, maar Deense of Zweedse prenten en schilderijen met dit type hond heb ik niet kunnen vinden en oude foto’s zijn uiterst zeldzaam. Al in de jaren zestig van de vorige eeuw worden in Zweden de eerste pogingen door de Svenska Hundklubben gedaan om het ras erkend te krijgen. Omdat deze honden een gedeelde historie hebben Denemarken en Zweden lopen de jaartallen in de geschiedenis niet altijd synchroon. En ook al is het nog maar circa 30 jaar geleden dat dit hondje in de ‘orde van rashonden’ wordt opgenomen, de bronnen zijn niet altijd eensluidend.

BIEWER TERRIER

Op 25 maart jl. kondigt de Raad van Beheer aan dat men de Biewer Terrier nationaal heeft erkend. Het ontstaan van dit ras (1984) ligt in het kleine dorpje Hirschfeld op de Hunsrück in de Duitse deelstaat Rijnland-Palts. Daar hebben Yorkshire Terrier fokkers Werner en Gertrude Biewer (‘von Friedheck’) een vakantiehuis. Allebei zijn ze kapper en hebben een salon in Keulen, vlakbij de Keulse Dom: ‘Salon Biewer’. Zij fokken al zo’n 20 jaar Yorkshire Terriers als in 1984 een nest (Darling von Friedheck x Fru Fru von Friedheck) wordt geboren, waarvan de uitmuntende vader- en moederhond allebei een blauw met tan vacht hebben. De verrassing is dat er in dit nest een bonte pup wordt geboren: blauw, goudkleurig en wit. De Biewers noemen haar Schneeflocken (von Friedheck). Niet veel later wordt de tweede driekleur geboren: Schneemann von Friedheck. De Biewers zien de bonte Yorkshire’s in eerste instantie als een variatie binnen het ras en spreken van een Duitse Yorkshire Terriër. Echter, de Duitse Kennel Club (VDH) peinst er niet over om tot erkenning van deze niet erkende kleurslag over te gaan.

AMERICAN HAIRLESS TERRIER

De Amerikaanse Naakthond kan worden toegevoegd aan de reeds bestaande naakthonden, zoals de Chinese Naakthond, de Peruaanse Naakthond en de Mexicaanse Naakthond. Waar mensen zijn, zijn ratten en waar hygiëne te wensen overlaat, zijn veel ratten. Lang voordat er bestrijdingsmiddelen op de markt komen, zijn het verschillende types kleine terriers die als ‘bestrijdingsmiddel’ worden ingezet. Aan het begin van de negentiende eeuw, als de industrialisatie in Amerika en op het vasteland van Europa met name in Engeland - een grote vlucht neemt, is de bestrijding van ratten, vooral in de grote steden, zonder meer noodzaak. Ratten zijn overbrengers van ziekten, die voor de mens dodelijk kunnen zijn. Uit een veelheid van terriertypes wordt in Engeland de Rat Terrier ontwikkeld, die aan het einde van de negentiende eeuw door immigranten worden meegenomen naar Noord-Amerika. Daar worden ze gekruist met andere terriers, zoals bij voorbeeld de Fox Terrier en de Manchester Terrier. Een kortbenige variëteit van deze Rat Terrier is de Theodore Roosevelt Terrier, zo genoemd naar een Amerikaanse president (1858-1919). Vaststaat dat de president in het bezit is van zo’n kleine rattenvanger, die naar hem wordt vernoemd: de Theodore Roosevelt Terrier.

ESTOONSE BRAK – ESTONIAN HOUND

Het Vanaf de zevende eeuw heeft Estland een lange serie overheersers gekend. Vanaf de Vikingen tot en met de Sovjet overheersing. In 1991 krijgt Estland haar onafhankelijkheid als soevereine democratische republiek terug. Net als in andere midden- en noord-Europese staten zijn brakken of wel lopende honden - al honderden jaren in Estland aanwezig. Hun geschiedenis mag dan misschien niet zo nauwkeurig zijn opgetekend, het uiterlijk van de huidige Estoonse Brak verraadt een dichte verwantschap met onder andere Poolse en Scandinavische brakken en Zwitserse lopende honden, zoals de Finse Brak (Suomenajokoira), de Hygenhunden in Noorwegen, de Stövares in Zweden, de Ogar Polski in Polen en Laufhunden in Zwitserland. Baltisch-Duitse families Een van de oudste vermeldingen over honden van het brakken type in Estland dateert van halverwege de achttiende eeuw. Het gaat hierbij om de jacht bij Kaagvere in de provincie Põlvamaa. Zowel Russische als Poolse jachthonden worden dan gebruikt. Rond 1880 wordt de ‘English Hound’ in Estland geïntroduceerd, echter zonder de vermelding om welk type het gaat. Het zouden de Foxhound en de Beagle kunnen zijn. Een lid van de adellijke Baltisch-Duitse familie Knorring is eigenaar van het landgoed ‘Luke’ in de provincie Tartu; hij zou de eerste bezitter van een ‘English Hound’ zijn geweest. Ook van de familie Liphar(d)t, van het landgoed Torma, is bekend dat zij fokmateriaal uit Engeland halen.

YAKUTSKAYA LAIKA

In de afgelopen jaren zijn er relatief veel nieuwe hondenrassen erkend. Sommige zijn nog niet zo lang geleden gecreëerd, zoals de Biewer Terrier of de Poolse Jachtspaniel, andere hebben al een eeuwenlange geschiedenis achter zich, zo ook de Yakutskaya Laika. Op het eerste gezicht lijkt de Yakutskaya op de West-Siberische Laika. Beide tonen onder andere een wigvormig hoofd, een overvloedige harde vacht met een dichte ondervacht, komen in een palet van kleuren voor en zijn van ongeveer hetzelfde formaat. De eerste beschrijving van de Yakutskaya Laika is te vinden in ‘Geography of the Russian Empire’ (1843), waarin deze hond wordt beschreven als ‘een bijzonder ras’. In 1877, 1896 en 1898 verschijnen er boeken over het leven van de Jakoeten, waarin ook over hun honden wordt bericht.